Ton Smits over de schilderkunst

Onderstaande citaten zijn ontleend aan de monografie over Ton Smits:

SCHOOT, Jasper van der, VOSSEN, Thijs, Ton Smits schilderijen – cartoons , Venlo, 1981

•  “Ton Smits wordt in Nederland vooral beoordeeld als cartoonist en niet als kunstenaar, die behalve cartoons óók schilderijen maakt. Dat zit hem wel 'ns dwars. Ton Smits schrijft hierover: “Een kunstschilderkwast is een bezempje waarmee kleur op een ondergrond kan worden aangebracht. Dit kan en mag worden gedaan door vogels van velerlei pluimage. … in dit land … niet door een cartoonist. Ofwel je bent S., wat schilder betekent, of C. van cartoonist. … Toch ken ik in het buitenland in mijn plaatjestekenaarsvak goede schilders. Soit, ik ben dus geen schilder, maar ik heb wel een aantal bezempjes waarmee ik verf aanbreng op een ondergrond.”

• Ton Smits: “Wat is schilderen nu. Voor mij is het: kleuren en vormen met elkaar laten spelen. Er ontstaat wel eens ruzie. Dan moet de ruziestoker worden overgeschilderd en het duurt soms jaren voordat je ziet wie dat is. Sommige kleuren worden verliefd op elkaar. Die zijn goed en mogen blijven. Maar niet altijd volgt verliefdheid direct na de eerste kennismaking … Afstemming van kleuren heet dat. Dikwijls duurt het jaren voordat een schilderij in evenwicht en af is.”

• Ton Smits: “Wat zo'n schilderij uitdrukt? Geen navertelbaar verhaaltje. Wel een sfeer, soms een harmonie, soms een kleine verschuiving van geziene of beleefde werkelijkheid, soms iets volkomen onwezenlijks. Het veranderen van een schilderij is … even riskant als het veranderen van een bepaald geluid in een muziekstuk. Dan moet alles anders. De middelen die ik gebruik en zelf heb ontwikkeld, zijn voldoende voor wat ik nodig heb om mezelf te kunnen zijn. Lijkt in mijn werk iets op een ander (sommige schilderijen blijken wel eens slechte Chagall's te zijn), dan is dat een zwakheid. Na verloop van tijd schilder ik die over.”

 

Onderstaande citaten zijn ontleend aan:

STICHTING TON SMITS, P.S.-jes van Ton Smits Vertelsels & Cartoons , Eindhoven, 1982

•  Ton Smits: “Zo moet ook een schilder honderden dingen proberen, omdat er anders geen schilderijen komen. Mocht hij, na een leven van worstelen met niet slechts zijn materialen, maar vooral met de spirituele kant van zijn “vak” uiteindelijk tot een magistrale samenvatting kunnen komen, dan is hij een groot meester geworden en is er een kunstenaar bijgekomen op de wereld en niet slechts nog een ploeteraar.”

•  Ton Smits: “De waarheid en de werkelijkheid zijn verschijnselen waaraan je iets – een basis – moet ontlenen en verder zijn ze van weinig waarde voor iemand die zelf iets maken wil.”

• Ton Smits: “Mijn schildertrant hoort bij de zogenaamde Moderne Naïeven. Zelf vind ik die benaming niet helemaal juist, omdat ik vijf jaar hard gestudeerd heb op de academie, maar qua sfeer hoort het er wel bij. Ik ben een soort “verteller” … wel eens de schilderende dichter genoemd. Mijn schilderijen zijn blijmoedig, vrolijk gekleurd, soms een beetje “surrealistisch”, dus “droomuitbeeldend” en soms gewoon verhalend. Ik schilder langzaam en bouw alles zorgvuldig op in dunne laagjes kleur over elkaar heen en zo dat de onderkleur er doorheen schijnt. Zo ontstaat soms een email-achtig effect. Ik schilder wat ik zelf graag maak en vind het erg fijn dat andere mensen het dikwijls mooi vinden. Ieder schilderij is eigenlijk de voortzetting van het vorige of het vervolg van het verhaal waar nooit een eind aan komt.”