LEN MUNNIK (1945)

Ton Smits-erepenning 1989

Len Munnik werd in 1945 geboren in Hengelo. Hij tekent al zijn hele leven. Op de kleuterschool in Vlaardingen blonk hij al uit in tekenen. Zijn tekeningen vielen ook op, omdat hij andere onderwerpen koos dan zijn klasgenootjes. Als kind wilde Len Munnik graag architect worden - net als zijn grootvader -, omdat je dan “de hele dag mag tekenen”. Hij koos later evenwel voor een studie aan de grafische school. Daarna werkte hij als vormgever in een drukkerij.

Maar het tekenen bleef trekken. In de jaren '70 ging Munnik als free-lance tekenaar en illustrator aan de slag. Zijn tekeningen hadden vooral politieke en maatschappelijke thema's tot onderwerp. Hij werkte graag voor actiegroepen en organisaties, die appelleerden aan zijn gevoel voor rechtvaardigheid (IKV, vredesbeweging, anti-apartheid).

Tegenwoordig tekent Len Munnik nog altijd voor non-profit organisaties en actiegroepen. Tégen oorlog en onrechtvaardigheid en - als natuur- en dierenliefhebber - vóór de Dierenbescherming, Wakker Dier en Milieudefensie. Het is zijn (gereformeerde) opvatting, dat de mens als rentmeester op aarde is en moet “proberen de zaak een beetje goed te behandelen. Dus zowel de mensen als de dieren en de natuur geven waar ze recht op hebben.”

Hij werkt daarnaast in opdracht voor diverse tijdschriften, waaronder het feministische maandblad Opzij , en onder andere ook voor de Triodos bank, de SP, de onderwijs-vakbonden van CNV en FNV, Hervormd Nederland en de NCRV-gids .

Maar Len Munnik is toch vooral een politiek tekenaar. Al ruim 25 jaar verschijnen zijn politieke cartoons in dagblad Trouw . De band met Trouw heeft hij van huis uit meegekregen. Munnik bepaalt het onderwerp voor de Trouw -prenten zelf. Als hij daar een beeld bij heeft bedacht, begint hij te schetsen en te tekenen. Het dagelijkse tekenen beschouwt hij als een continue leerproces; het heeft “zijn pen vloeiender” gemaakt. Len Munnik signeert zijn werk kortweg met “Len”.

In zijn prenten tracht Munnik door te dringen tot de kern van de politieke gebeurtenissen. Hij probeert dingen te signaleren en wil aangeven wat er - volgens hem - mis is. Zijn cartoons provoceren niet. Munnik wil begrepen worden en gaat een kwestie daarom bij voorkeur te lijf met prikkelende argumenten. Aanvankelijk zag Munnik zichzelf als een Don Quichote met zijn tekenpen in de aanslag. Inmiddels is dit zelfbeeld wat veranderd. Hij gebruikt zijn tekenpen weliswaar nog steeds als wapen, maar soms ook om tekeningen ter verstrooiing mee te vervaardigen.

Munniks tekenstijl is simpel en helder. In hun eenvoud (weinig lijnen) zeggen zijn tekeningen vaak meer dan 1000 woorden. Daarom tekent Munnik ook liever dan dat hij praat. Hij wil dat zijn pennenvruchten (wereldwijd) in één oogopslag te begrijpen zijn. Door hun ontwapenende naïviteit en speelsheid zijn zijn tekeningen bovendien bijzonder aantrekkelijk. Munniks prenten worden in Trouw in zwart-wit afgedrukt. Hij zou zelf echter ook weleens met kleur willen werken.

Zowel in Nederland als in de VS en Groot-Brittannië heeft Munnik al meerdere bundels met verzameld werk uitgegeven. Hij is tevens illustrator van boeken voor kinderen (recentelijk: De Rode Auto van Johan de Koning) en volwassenen. In 2006 publiceerde hij Paradiso , een moderne versie van het scheppingsverhaal in stripvorm. In 2007 gaf hij de cartoonbundel Kat & Muis uit.

Len Munnik won al diverse prijzen. In 1989 werd hij onderscheiden met de Ton Smits-erepenning voor zijn gehele oeuvre. Toen hij de erepenning in ontvangst nam, zei hij: “Ik ben een gelukkig mens, een zondagskind. Ik ben altijd al met tekenen bezig geweest en ik heb nooit iets anders willen worden.” Hij exposeerde zijn tekeningen van 26 december 1991 tot en met 12 januari 1992 in het Ton Smits Huis. Dit was vrij uitzonderlijk, want hij stelt zijn tekeningen niet zo vaak tentoon. In 1996 won Len Munnik de Inktspotprijs.