MIROSLAV BARTÁK (1938)
Ton Smits-erepenning 2007
De Tsjech Miroslav Barták werd op 6 juni 1938 geboren in Košice in Slowakije. Als kind wilde hij graag kunstschilder worden, maar dat mocht niet van zijn ouders. In plaats daarvan studeerde hij aan de Scheepvaartacademie in Varna (Bulgarije). Van 1960 tot 1969 werkte hij als officier en technicus aan boord van koopvaardijschepen op de grote vaart. Daarna hield hij dat voor gezien en startte hij een loopbaan als free-lance cartoonist. Volgens Miroslav Barták begint het verval van de menselijke hersencellen zodra iemand bloedserieus begint te worden. Hij is een groot liefhebber van clowns.
Bartáks ster als cartoonist begon te rijzen aan het begin van de jaren '70. Inmiddels is hij al jaren één van de meest vooraanstaande cartoonisten (humoristen) in Tsjechië. Hij geniet ook internationale faam. Al dertig jaar lang verschijnen er cartoons van zijn hand in tijdschriften over de hele wereld. Hij heeft vooral ook veel getekend voor het Zwitserse satirische tijdschrift Nebelspalter.
De cartoons van Barták zijn altijd zonder tekst. Hij tekent in heldere en veelzeggende lijnen. Daardoor spreekt zijn visuele humor voor zich. Barták hanteert een intelligente vorm van humor. Hij lijkt zich welhaast filosofische vragen te stellen voordat hij aan het tekenen slaat. Typisch Tsjechisch in Bartáks cartoontekeningen is zijn vriendelijkheid met een vleugje sarcasme. Tsjechen hanteren graag zelfspot. Ze lachen pas om anderen als dat hun vrienden zijn. Barták tekent “full-page cartoons”, soms in zwart/wit en soms in kleuren.
Naast een groot oeuvre aan illustraties, affiches en cartoons heeft Barták ook films en televisieproducties gemaakt. In 1999 ontwierp hij tevens postzegels voor de Republiek Tsjechië.
Er zijn twee humorboeken van Bartáks hand verschenen in Zwitserland; in 1979 het boek Cartoons von Barták en in 1981 Neue Cartoons . Sindsdien is er nog een derde cartoonboek van hem in Zwitserland gepubliceerd. Hij heeft zijn cartoons ook in boekvorm uitgegeven in Duitsland, Slowakije en in zijn vaderland de Republiek Tsjechië. Bartáks cartoons zijn bovendien in een vijftigtal verzamelbundels opgenomen.
Sinds 1970 heeft Barták zijn werk al op zo'n 70 tentoonstellingen in heel Europa geëxposeerd. In 2004 hield hij een tentoonstelling van zijn cartoons in Nairobi (Kenia). Hij deed dat in samenwerking met de Tsjechische ambassade aldaar. Bartáks werk is opgenomen in de collecties van verschillende cartoonmusea in Europa en in meerdere particuliere verzamelingen. In 2007 ontving Miroslav Barták de Ton Smits-erepenning voor zijn gehele oeuvre.
Miroslav Barták woont met zijn vrouw en gezin en met zijn honden en katten in de nabijheid van de stad Praag. In Praag heeft hij ook zijn atelier.
