Op initiatief van de Nederlandse Cartoonisten Vereniging “De Tulp” is er een bronzen legpenning geslagen als eerbetoon aan Ton Smits (1921-1981), Nederlands eerste internationaal bekende cartoonist. Deze Ton Smits-erepenning wordt regelmatig uitgereikt aan een (Nederlandse) cartoonist of humoristisch illustrator van grote klasse, wiens werk internationaal ruime aandacht verdient. T oewijzing van deze oeuvreprijs geschiedt door het bestuur van “De Tulp” in samenspraak met het bestuur van de Stichting Ton Smits. Er is geen prijzengeld aan deze cartoonprijs verbonden.
Sinds enige jaren is de redactie van het Nederlandse tijdschrift SICK voor grafische humor en satire ook betrokken bij het toekennen van de Ton Smits-erepenning.
De Ton Smits-erepenning wordt uitgereikt tijdens het Nederlands Cartoonfestival. Dit is een grote internationale cartoonexpositie en -wedstrijd, die regelmatig wordt georganiseerd door de Nederlandse Cartoonisten Vereniging “De Tulp”. Er worden telkens circa honderd tot honderdvijftig cartoons (rond een bepaald thema) geëxposeerd. Deze humoristische tekeningen zijn geselecteerd uit een veel groter aantal ingezonden werken. De getoonde cartoons worden afgedrukt in een tentoonstellingscatalogus.
Tijdens het Cartoonfestival is er extra aandacht voor het werk van de cartoonist die dat jaar wordt onderscheiden met de Ton Smits-erepenning. Het werk van deze laureaat wordt getoond in een (kleine) solo-expositie.
De Ton Smits-erepenningen, die tussen 1984 en 1996 werden uitgereikt, dragen een portret van Ton Smits. Ontwerpster van deze legpenning was de beeldhouwster Bep Sturm van de Bergh.
De na 1996 uitgereikte Ton Smits-erepenningen zijn gedecoreerd met “de lachende mannetjes”. Deze voorstelling is ontleend aan een cartoontekening van Ton Smits. Het is een bronzen weergave van de laatste tekening uit een cartoonstrip waarop een man een bermudabroek past in een winkel. Verkoper en klant schieten onbedaarlijk in de lach; ze vallen elkaar huilend van het lachen in de armen. Dit nieuwe ontwerp is van de hand van de Eindhovense beeldend kunstenaar Peter Nagelkerke. Hij ontwierp ook een bronzen beeldje voorstellende “de lachende mannetjes”.
De eerste Ton Smits-erepenning werd op 8 december 1984 uitgereikt tijdens de opening van het 2 de Nederlands Cartoonfestival in het Gemeentelijk Expositiecentrum “Aemstelle” te Amstelveen. Lidwien Smits-Zoetmulder -de weduwe van Ton Smits- overhandigde deze eerste penning aan kunstenaar/cartoonist Ted Schaap (SCAPA).
De volgende cartoonisten hebben voor hun gehele oeuvre de Ton Smits-erepenning ontvangen:
