Ton Smits Huis

De atelierwoning oogt vriendelijk en harmonieus. Zij is geleed in drie delen: een voor- en achterhuis –beide bekroond met een lessenaarsdak- en een verbindende gang als middenhuis. In dit middenhuis is de voordeur aangebracht. Deze geeft toegang tot een ruime hal. Een zwevende, open trap in deze hal verbindt de begane grond met de verdieping. De indeling van het pand kwam tot stand via overleg tussen architect en opdrachtgever. De bovengenoemde wensen met betrekking tot het atelier, de keuken en de boogjes werden gehonoreerd. Vanwege de ligging op een straathoek kreeg de woning aan drie zijden een tuin.

In deze atelierwoning zijn de traditionele bouwmaterialen baksteen en hout toegepast. Het hout werd onder andere gebruikt voor de vloeren en voor de dakconstructie. De gebruikte schroeven en spijkers zijn nog duidelijk zichtbaar. De woning heeft grote vensteropeningen, waardoorheen veel licht naar binnen valt. In enkele ramen zijn slanke staalprofielen aangebracht als raamkozijnen. De binnenmuren van de villa zijn uitgevoerd in baksteen. Zij zijn niet gestuct, maar volledig beschilderd met verf. Ton Smits behing de meeste wanden daarna van onder tot boven met zijn kleurige schilderijen. Hij bracht op eigen initiatief ook de pastelkleuren roze, blauw en wit aan op de buitenmuren van de villa.

Ton Smits en zijn moeder betrokken de atelierwoning begin 1957. Zij waren heel content met hun nieuwe huis. Het was volgens moeke Smits: “Alsof we in een schilderij van onze Ton wonen.”. Toch waren er ook wat kritische geluiden. Deze moderne atelierwoning met haar kleurige buitenmuren baarde in het Eindhoven van de jaren ‘50 namelijk nogal wat opzien. Men vond het huis aanstootgevend en gaf het bijnamen als: het “roze-blauw huis” en “dat gekke huis van die kunstenaar Ton Smits”. Iedereen in Eindhoven kende het. In 1957 beschreef een journalist voor het tijdschrift Libelle de nieuwe atelierwoning uitvoerig:

• “Het is een der bezienswaardigheden van de Brabantse lichtstad geworden, zowel door zijn originele bouw als door zijn driekleurige gevel, die in wit, roze en hemelsblauw is geschilderd. Maar de verbaasde en misschien wel geschokte voorbijgangers hebben nog niet eens het interieur van de villa gezien, dat in zijn opvallende constructie en bonte kleurengamma de bezoeker van de ene verrassing in de andere brengt.”

• “Eigenlijk is het hele huis een schilderij. Een bewoond paneel, een bizarre micro-wereld, bevolkt door een schilder, zijn moeder en een menigte boeiende, bekoorlijke, geheimzinnige wezens die u van alle roze, blauwe, groene en grijze wanden aanstaren.”

• “ … [een] wonderlijke, met verrassing op verrassing overrompelende woning …”.

Architectuur Ton Smits Huis

Toen Ton Smits halverwege de jaren '50 een goed en vast inkomen had verworven met zijn cartoons, besloot hij een eigen atelierwoning te laten bouwen. Hij had enkele wensen ten aanzien van de nieuwbouw. Zo wilde hij een ruim en licht atelier, een grote boerenkeuken en rondbogige doorgangen tussen de verschillende vertrekken. Ton Smits gunde de ontwerpopdracht aan een vriend: de architect Fons Vermeulen (1913), een voorvechter van moderne, sobere architectuur.

Fons Vermeulen ontwierp voor Ton Smits een vrijstaande atelierwoning op een asymmetrische plattegrond. In 1956 werd met de bouw begonnen. De villa werd gebouwd aan de Jacob Reviuslaan aan de rand van Eindhoven-Zuid. Dit was toen nog een landelijk gebied met grazende koeien. Vermeulen koos voor een sobere vormgeving zonder opsmuk. De gekozen bouwstijl vertoont overeenkomsten met de zogenaamde Bossche School-stijl .